تبدیل اسم عام به اسم خاص (Properization)
ابتداء تعریف اسم عام و اسم خاص با مثال:
اسم عام (Common Noun)اسمی است که شامل تمام اعضای یک طبقه یا گروه باشد مثلا وقتی می گوییم شهر، ما شهرهای زیادی در دنیا داریم و واژه شهر شامل همه اینها می شود ولی وقتی می گوییم تهران، خرم آباد، یاسوج، دزفول…. در اینجا به یک شهر خاص اشاره می کنیم این می شود اسم خاص(proper noun).
مثال های بیشتر
رودخانه اسم عام است ولی کرخه، کارون، اترک… اسم خاص
کوه اسم عام است ولی دماوند، دنا، آلپ.. اسم خاص
به اسم خاصی که بر مکان دلالت دارد نامجا(toponym) می گوییم مثل تهران، لندن، هیمالیا، آسِماری،….
در لری و خاصه لری مینجایی اسم های عام متعددی داریم که تبدیل به نامجاهای اسم خاص شده اند به این فرایند Properization( خاص سازی یا تبدیل اسم عام به خاص) می گویند.
در لری و خاصه لری مینجایی
به دریاچه یا گودال عمیق می گوییم گَهَر، ولی به یه دریاچه خاص هم اختصاصا می گوییم گهر،
به آبشار می گوییم تاف، به یه آبشار خاص هم اختصاصا می گوییم تاف ( آبشار نوژیان)
به رودخانه می گوییم گلال، به یه رودخانه خاص هم اختصاصا می گوییم گلال،
به بیشه می گوییم بؽشه ولی اسم یک منطقه تفریحی خاص( در مسیر راه آهن دورود اندیمشک) هم بؽشه است،
به کوه یا گذرگاه سخت گذر می گوییم کوَر به یه کوه خاص هم اختصاصا می گوییم کَوَر( کبیرکوه)،
به سرزمین های گرم و قشلاقی می گوییم گرمِسؽر ولی قدمای لر کوچک خوزستان را گرمسؽر می نامیدند.
البته این فرایند، خاصِ لری نیست (لری را اینجا مثال زدیم) بلکه در کل زبان ها و گویش های ایران و جهان هم می تواند اتفاق بیفتد.
مثلا در عربی مدینه یعنی شهر ولی اسم یک شهر خاص (یثرب قدیم) هم شده است مدینه.
آیا در منطقه شما هم تبدیل اسم عام به اسم خاص(properization) وجود دارد، مثال یا مثال های دیگری سراغ دارید؟
