اولینهای داستاننویسی/ لرستان؛
نخستین داستاننویس لرستانی ۶۰ سال پیش صاحب میلیونها تومان شد و در فقر درگذشت
لرستان – بررسی تاریخچه داستاننویسی بومی در استان لرستان نشان میدهد که نخستین داستاننویس لرستانی فردی به نام «علی میردریکوند» بوده که بهرغم سواد کم، داستانی به زبان انگلیسی نوشت و صاحب میلیونها تومان شد اما خودش اطلاعی نداشت و در نهایت فقر درگذشت.
سرویس استانهای خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا): استان لرستان با پیشینهای غنی در فرهنگ شفاهی، قصهگویی و متلسرایی، همواره یکی از خاستگاههای روایتهای بومی در ایران بوده است. با این حال، در مسیر توسعه ادبیات مکتوب و داستاننویسی مدرن، این استان با چالشهای جدی مواجه بوده است.
«علی میردریکوند» قدیمیترین داستاننویس لرستان
ساسان والیزاده نویسنده و پژوهشگر لرستانی در گفتوگو با ایبنا درباره روند تاریخی، ظرفیتها، موانع و چشماندازهای داستاننویسی در این استان گفت: قدیمیترین داستاننویس لرستان «علی میردریکوند» است که علیرغم نداشتن سواد کافی، توانست داستان رازآلود «گونگادین برای بهشت نیست» را بنویسد.
والیزاده بیان کرد: علی میردریکوند با نگارش این کتاب در سال ۱۹۶۵ برگزیده جوامع ادبی آمریکا و انگلیس شد؛ اما متاسفانه عمر او کفاف نداد و در ۵ آذر ۱۳۴۳ در فقر و ناشناسی با نام سیدعباس در بروجرد درگذشت. کتاب «گونگادین برای بهشت نیست» نخستین بار با ترجمه غلامحسین صالحیار به جامعه ادبی ایران معرفی شد.
در روزنامهای که آن زمان منتشر شده نیز درج شده که او با کتاب مذکور صاحب میلیونها تومان شده است اما خودش خبر ندارد.
«بهرام فرخبال» و «عزیزالله کشاورز» پیشرو در معرفی داستانهای بومی لرستان
والیزاده گفت: در حوزه داستانهای بومی لرستان، باید از کسانی که پیشرو بودند و راه را برای شناخت بیشتر این میراث فرهنگی گشودند، از جمله بهرام فرخبال که در سال ۱۳۵۸ کتاب «افسانههای لرستان» را نوشت و نقش مهمی در جمعآوری و تدوین افسانههای استان داشت، به نیکی یاد کرد. در کنار وی، عزیزالله کشاورز از پیش از انقلاب به جمعآوری افسانهها و متلهای لرستان پرداخته بود و در قالب چند جزوه آنها را منتشر کرد و در نهایت در سال ۱۳۸۱ با همین نام یعنی؛ «افسانههای لرستان»، حاصل چند دهه کوشش خود را منتشر کرد و بیتردید از کوشندگان متقدم در این حوزه به شمار میرود.
این پژوهشگر لرستانی ادامه داد: در این میان، کسان دیگری نیز بودند که در این مسیر گامهای مؤثری برداشتند، از جمله کیومرث امیریکلهجویی که در سال ۱۳۸۷ «افسانههای لکی» را گردآوری کرد، فرهنگ و زبان ادبیات لری لکی سرشار از متل و افسانه است.
والیزاده با بیان اینکه فرهنگ و زبان ادبیات لری لکی سرشار از متلها و افسانههایی است که پیوند عمیقی با افسانهها و داستانهای ایران باستان دارند، افزود: امیریکلهجویی با گردآوری افسانههای لکی، زمینهای برای پژوهشهای عمیقتر در بررسی افسانههای لرستان فراهم کرد.
نویسنده «کتابشناخت» با بیان اینکه محمدحسین باجلان فرخی نیز به همراه محمد اسدیان خرمآبادی و منصور کیایی، «باورها و دانستهها در لرستان و ایلام» را پیش از انقلاب، در سال ۱۳۵۶، جمعآوری و منتشر کردند، گفت: لرستان و پشتکوه لرستان(ایلام) دارای همذاتی و چند قرن پیوستگی هستند و کتاب «باورها و دانستهها» نقش مهمی در معرفی این پیوستگی ایفا کرد.
وی گفت: باجلان فرخی همچنین کتاب «افسانههای لرستان» را در سال ۱۳۶۳ منتشر کرد و به تکمیل پازل افسانههای بومی کمک شایانی کرد.