ماضی ساده مجهول در لری مینجایی

ماضی ساده مجهول به عملی گفته می شود که در گذشته روی کسی یا چیزی انجام شده است ( و تمام شده). فرمول ساخت آن در زبان فارسی به شرح زیر است:
بن ماضی+ ه+ شُد+ شناسه

مثال فارسی: کشته شد، خورده شد، گفته شد، دیده شد، دیده شدم، ….

ولی برخلاف نظرات غیرکارشناسانه، ناآگاهانه و کاملا رایجی که بدون توجه به واقعیت یک زبان،دستور زبان لری مینجایی را تماما فارسی و پیرو و لهجه ای از فارسی قلمداد می کنند، لری مینجایی در ماضی مجهول ساده ( البته نه فقط در این مورد فعل) از فارسی پیروی نمی کند و دستور ربان مستقل خاص خود را دارد/ البته لازم به ذکر است ما به شباهت های لری مینحایی با زبان فارسی هم افتخار می کنیم زیرا لری مینجایی همانگونه که محققان گفته اند ضمن حفظ استقلال خود با بسیاری از زبانها و گویشهای ایرانی اشتراک دارد.

حال فرمول ساخت ماضی ساده مجهول را در لری مینجایی ملاحظه و با فارسی مقایسه کنید:

بن مضارع+ س+ شناسه:

مثال های مینجایی: کُشِِس: کشته شد، هَرِس: خورده شد، زَنِس: زده شد

بِرِس: برده شد، پُرسِس: پرسیده شد

ایمام حسین (ع) د کربلا کَشِس: امام حسین (ع) در کربلا کشته شد.

ایمام حسین (ع) وا یاریاکه نازارش د کربلا کُشِسِن: امام حسین (ع) با یاران محبوبش در کربلا کشته شدند.

همانگونه که می بینید در این ساختار، زبان فارسی از بن ماضی استفاده می کند ولی لری مینجایی ار بن مضارع فعل استفاده می کند. در فارسی از فعل کمکی شدن برای مجهول کردن استفاده می گردد ولی در مینجایی از یک پسوند مخصوص مجهول کردن “ُس” استفاده می شود. دتازه ما در این مقاله، جهت مقایسه راحت، فعل هایی را آورده ایم که ریشه آنها در فارسی و لری مینجایی یکسان است و گرنه درجاهایی که فعل متفاوت است این تفاوت خود را چند برابر نشان می دهد.

صرف فعل ماضی مجهول از زدن در لری مینجایی و فارسی

شخص لری مینجایی: بن مضارع+س+شناسه فارسی: بن ماضی+ه+ شد+ شناسه
اول شخص مفرد زِنِسِم زده شدم
دوم شخص مفرد زنـسی زده شدی
سوم شخص مفرد زنــِس زده شد
اول شخص چمع زنسیم (زنسیم مو) زده شدیم
دوم شخص چمع زنــسیت زده شدید
سوم شخص جمع زنســِن زده شدند

نویسنده: حسین کیانی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *