وقتی تولید ثروت متمرکز در پایتخت است نباید توقع داشت خانواده ها از تدریس زبان مادری استقبال کنند!

سامان سامنی

روز گذشته همایش «زبان مادری در گفتمان علوم اجتماعی» به همت استاد فاضل و فرهیخته جناب دکتر سیدجواد میری مینق برای نخستین بار در ایران در سالن حکمتِ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد. هدف استاد دکتر میری از برگزاری این همایش توجه به مطالعات زبان مادری از بُعد آکادمیک بود نه سیاسی و امنیتی. شادروان دکتر محمدعلی مرادی، فیلسوف و فارغ‌التحصیل دکترای فلسفه از دانشگاه برلین، هم از سخنرانان و نویسندگان مقالات این مجموعه بودند که متأسفانه چندی پیش به دلیل عارضه قلبی به رحمت خدا رفتند.عرایض بنده به دو بخش تقسیم شد.

در بخش نخست عرایضم اینجانب اشاره‌ای به دیدگاه اجتماعیِ فردینان سوسور و دیدگاه روان‌شناختیِ مبتنی بر ژنِ نوام چامسکی به زبان داشتم. تأکید بنده این بود که از دیدگاه زبان‌شناسیِ روان‌شناختی تمامی زبان‌های طبیعی بشر «زبان» هستند و قابل تقسیم به «گویش» و «لهجه» نیستند. اساساً زبان مادری با نگاه چامسکیایی و با استناد به توانش زبان که ماهیتی بالقوهِ انتزاعی و روان‌شناختی دارد باید در زبان‌شناسی روان‌شناختی مطالعه شود. بنده در انتهای بخش اول عرض کردم زبان به جهان‌بینی افراد تأثیر می‌گذارد و نه بر تفکر آنها، بدین منظور با استناد به پیاژه و ویگوتسکی بنده تفکر را زیرمجموعه‌ای از شناخت معرفی کردم.

بخش دوم عرایضم به تفاوت زبان مادری با زبان رسمی اختصاص داشت که بنده محرومیت اقتصادی-فرهنگی اقوام ایرانی را بزرگترین مانع بر سر آموزش زبان مادری دانستم و اشاره کردم تحقق اصل 15 قانون اساسی باید به صورت زیربنایی انجام شود. وقتی تولید ثروت در پایتخت و برخی کلان شهرها انجام می‌گیرد نباید توقع داشت آموزش زبان‌های بومی با استقبال گویشوران روبه‌رو شوند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *