معرفی پروفسور رابرت فیلیپسون از زبان شناسان مبارز در راه حقوق زبانی و صلح زبانی بشر

نگارنده: غلامرضا مهرآموز، خوزستان

رابرت فیلیپسون (Robert Philipson )  زبان شناس اسکاتلندی و از مدافعان نامدار حقوق زبانی و صلح زبانی بشر در سال ۱۹۴۲ در گاروک اسکاتلند متولد شد. وی دکترای خود را از دانشگاه آمستردام گرفت و استاد  گروه زبان انگلیسی دانشکده بازرگانی کپنهاگ شد . شهرت  آکادمیک  او بیشتر بخاطر نگارش دو کتاب « امپریالیسم زبانی(1)» و « اروپای فقط انگلیسی زبان؟ به چالش کشیدن سیاست گذاری زبانی(2)» است.

1.Linguistic Imperialism(1992)

2. Only-English Europe? Challenging Language Policy

 امپریالیسم زبانی اصطلاحی است که در زبان شناسی و  حقوق زبانی بشر به کار می رود و منظور از آن از دیدگاه فیلیپسون« انتقال زبان غالب به دیگران و جایگزین شدن آن به جای زبان مادری آنهاست که این انتقال، نتیجه نابرابری های زبانی و اجتماعی است‌». فیلیپسون در کتاب خود به یکه تازی و سلطه بلامنازع زبان انگلیسی در جهان می تازد و این سلطه را نتیجه « برقراری و بازسازی و ترمیم مستمر نابرابری ها بین زبان انگلیسی و سایر زبان ها » می داند، و به پنج مغالطه ای اشاره می کند که در آموزش زبان های خارجی به  یادگیرندگان زبان  خارجی تلقین می شود تا کماکان سلطه و یکه تازی زبان انگلیسی  در جهان برقرار بماند‌.

اقدامات و نوشته های فیلیپسون کمک زیادی به جلب توجه مجامع جهانی به حقوق زبان مادری همه انسان ها و اهمیت دادن به آن نمود و در اروپا کمک کرد هژمونی زبان انگلیسی تضعیف گردد به نحوی که مثلا بروشورهای کالاها که قبلا عمدتا فقط  به زبان انگلیسی بودند اکنون به چندین یا اکثر زبان های اروپایی نوشته می شود یا در اتحادیه اروپا زبان تمام کشورهای عضو اتحادیه زبان رسمی است و همه اسناد و مذاکرات اتحادیه به زبان همه کشورهای عضو ترجمه می شود. فیلیپسون معتقد است که اهمیت دادن به زبان اقوام مختلف و آموزش چندزبانه در جوامع بشری موجب صلح زبانی بشر می شود زیرا اجحاف یا نابرابری زبانی و نادیده گرفته شدن زبان دیگران خود زمینه ساز بروز تنش در جوامع است.

گرایش های مطالعاتی و تحقیقاتی مورد علاقه فیلیپسون عبارتند از : روش شناسی آموزش زبان، سیاست گذاری زبانی و حقوق زبانی بشر.

به خاطر اقدامات و تلاش های برجسته فیلیپسون،   در 21 فوریه سال ۲۰۱۰ جایزه جهانی لینگوآپاکس(linguapax صلح زبانی) مشترکا” به وی و میکوئل سیگوان ایسولر تعلق گرفت. این جایزه هر ساله در روز جهانی زبان مادری (۲۱ فوریه)به زبان شناسان و تلاشگران برجسته جهانی حفظ تنوع زبانی و احیاء زبان مادری جوامع بشری تعلق می گیرد‌.

مؤسسه جهانی لینگواپاکس وابسته به یونسکو هنگام اعطای این جایزه به فیلیپسون و ایسولر آنها را «حامیان برجسته آموزش چندزبانه به عنوان عاملی برای صلح زبانی بشر و حامیان تکثر زبانی و فرهنگی بشر در مقابل رویه های یکسان سازی » معرفی کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *